03-06-2025 De Grote Kerk in Alkmaar is deze week het decor van een nieuwe locatie-opera. Tijdens het Karavaanfestival ging daar Carel in première: een voorstelling over Carel De Dieu, die in de achttiende eeuw burgemeester was van Alkmaar. Hij liet Huize De Dieu bouwen en ligt begraven in een opvallend praalgraf in het hoogkoor van de kerk. En toch weet bijna niemand in de stad nog wie hij was. "Dat vonden we zo intrigerend", vertelt maker Maartje Goes van Collectief Ludvik bij De Ochtend.
“Dat graf ligt er zó zichtbaar, en niemand kon ons vertellen wie die man was. Toen zijn we in de archieven gedoken. Wat we vooral vonden, waren sporen van uiterlijk vertoon. Huizen, een graf, een rouwbord – maar niets over wie hij werkelijk was. Dat zette ons aan het denken: wie verdient het eigenlijk om herinnerd te worden?”
Groot willen zijn
In de voorstelling zien we een man die steeds verder wegdrijft van het nu. De Dieu blijkt in de opera geobsedeerd door zijn nalatenschap. Omdat hij geen kinderen kan krijgen, richt hij zich volledig op wat hij kan achterlaten: gebouwen, objecten, herinnering in steen. “Maar hij vlucht daarmee voor het verdriet dat hij eigenlijk voelt”, vertelt Goes. “En in die vlucht verliest hij het contact met zijn vrouw en met de mensen om hem heen.”
Tussen aria en altaar
Dat verhaal vraagt om een grote vorm, en die vond Collectief Ludvik in de opera. “Zijn fantasiewereld was zo groots dat het theatrale van opera daar perfect bij past. Maar we wilden ook de kleine kant laten zien: het verdriet, het verlies, het gemis. Daarom hoor je naast grote koorpassages ook intieme aria’s, gezongen door zangers uit de regio.”
De Grote Kerk is tijdens de voorstelling niet alleen decor, maar ook personage. De opera speelt zich af rondom het graf van De Dieu zelf – de plek waar hij herinnerd wilde worden, en die nu eindelijk zijn verhaal vertelt.
Leven in plaats van nalaten
Ironisch genoeg lijkt Carel De Dieu, die zo graag herinnerd wilde worden, dat doel nu alsnog te bereiken – maar dan via een voorstelling die vooral oproept tot leven in het moment. “Als maker ben je bezig met wat je nú met het publiek kunt delen”, zegt Goes. “Misschien is dat wel belangrijker dan wat er overblijft.”
De opera Carel van Collectief Ludvik is nog t/m 9 juni te zien in de Grote Kerk van Alkmaar.
